En San Ramón de Bealo (Boiro) mover dous palmos de terra adoita ser equivalente a toparse cun petróglifo, unha mámoa ou calquera outro resto prehistórico. A situación chega a tal punto que, fóra de micrófono, ata os políticos maldín que para facer calquera obra na zona teñan que tramitar mil papeis ante Patrimonio. Pero todo ten recompensa. E se non que llo pregunten ao arqueólogo Víctor Barbeito, ao que lle encargaron unhas prospeccións para construír un parque e, nunca mellor devandito, quedou de pedra ao toparse cun novo mundo de milenarios restos. Entre eles figura un aparente crómlech.

www.lavozdegalicia.es

Barbeito explica que se trata dunha mostra de arte rupestre do Neolítico que ten, como mínimo, entre tres mil e catro mil anos. Sempre aparece en posición vertical e pode ter ou non gravados. Neste caso tenos. A única dúbida é se sempre estivo de pé, e, xa que logo, si sería un crómlech, ou foi arrincada dun petróglifo ao uso e trasladada aí por quen, fai máis de cen anos, fixeron o muro.

Os 23 buracos que loce son de cazoleta, é dicir, do tipo de arte rupestre feito en pedra máis antigo que se coñece. Ao preguntarlle se se trata dunha peza fácil de atopar, di: «Só sei de dúas ou tres máis en Galicia».

Máis aló da teoría, o que mellor soan son as historias que, grazas aos novos achados arqueolóxicos de Bealo, conta Barbeito. Porque, á súa entender, que nesta zona descubríronse agora, amén do crómlech, dous túmulos e varios petróglifos significa, por exemplo, que o viario que une Boiro e Noia, e que pasa pola zona, foi vía de comunicación xa na prehistoria.

Paradoxos da vida, Barbeito dubida máis sobre o futuro inmediato que sobre o pasado. Porque, aínda que é capaz de contar mil historias sobre quen puideron perforar o crómlech, engurra o ceño ao preguntarlle que pasará agora coa peza.